Lęgi dzikich kanarków

Kanarki żyjące na wolności w gromadach liczących po kilkadziesiąt sztuk w drugiej połowie marca łączą się w pary i przystępują do lęgów.

Gniazda budują na wysokości 3-4 metrów. Dzikie kanarki gniazdują na niskich drzewach lub krzewach, najczęściej w rozwidleniach gęstych cyprysów. Gniazdo buduje zazwyczaj sama samiczka. Do budowy gniazda służą gałęzie, mech, trawa, pióra, włosie, kozia wełna. Gniazdo kanarków ma kształt niewielkiej miseczki i jest przymocowane do gałęzi za pomocą źdźbła trawy lub niewielkich korzeni.

Samica znosi 4-5 jasnozielonych nakrapianych jaj. Ich wysiadywanie trwa zwykle około 14 dni. Kiedy samiczka wysiaduje jaja, samiec często śpiewa siedząc w pobliżu.

Pisklęta karmią oboje rodzice. Młode opuszczają gniazdo po 14 dniach od wyklucia, zaś pełną samodzielność uzyskują po upływie 21 dni. Upierzenie młodych kanarków jest podobne do upierzenia rodziców, różni się jedynie intensywnością.

W warunkach naturalnych kanarki gniazdują 2-3 razy w roku. Liczba lęgów w ciągu roku zależy od temperatury i wilgotności powietrza (w naturze: od temperatury i ilości opadów). W warunkach suchych i ciepłych lub chłodnych i wilgotnych kanarki mają tylko 1 lub 2 lęgi. W korzystniejszych warunkach dochodzi do 3 lub nawet 4 lęgów.

 

Sezon lęgowy

Sezon lęgowy kanarków rozpoczyna się z reguły zimą, gdy dzień staje się już dłuższy i jest więcej światła słonecznego i trwa aż do lata, kiedy to następuje duże pierzenie u kanarków. Nie należy rozpoczynać lęgów jesienią, ani też przeciągać ich na lato, gdyż młode rodzą się w niesprzyjającej porze roku, a pary lęgowe są ogromnie wycieńczone. Niewłaściwa synchronizacja i niekontrolowany rozród ptaków mogą być przyczyną stresu oraz poważnych zaburzeń hormonalnych.

Część ptaków może zacząć przygotowania do kolejnego lęgu w czasie, kiedy młode pisklęta z poprzedniego lęgu znajdują się jeszcze w gnieździe. W takim przypadku należy wstawić do klatki nowe gniazdo.

Niektórzy rodzice zbyt wcześnie opuszczają swe młode, które należy sztucznie dokarmiać.

Nie należy dopuszczać do więcej niż trzech lęgów w sezonie, gdyż może to odbić się niekorzystnie na zdrowiu ptaków.

Badania naukowe dowiodły, że kanarki lepiej przechodzą sezon lęgowy, jeżeli podczas okresu spoczynkowego ptaki odmiennych płci trzymane są osobno.

Każdy, nawet najbardziej doświadczony hodowca, musi z pokorą przyznać, że nie wie jaki będzie zbliżający się sezon lęgowy i jakie uzyska efekty hodowlane. Kanarek, jak każde zwierzę, jest indywidualnością, a rezultaty hodowlane tylko w pewnym stopniu zależą bowiem od samego hodowcy. Niekiedy zdarza się, że ptaki przygotowane są do sezonu podręcznikowo, a wyniki są marne. Nawet przy starannej hodowli i opiece nie można ich zaprogramować. Sukces zależy od tak wielu czynników, że nigdy nie można wszystkiego przewidzieć. Natura potrafi czasem w ten sposób zakpić ze wszystkich ambitnych planów hodowlanych. Zawsze jednak należy konsekwentnie zmierzać do określonego wcześniej celu hodowlanego.

 

Instynkt macierzyński

Kanarki niektórych ras mają słabo rozwinięty instynkt macierzyński. Wiedząc o tym większość hodowców podkłada ich jaja ptakom innych ras. Takie postępowanie jest wprawdzie bardzo skuteczne, ale jeszcze bardziej osłabia instynkt macierzyński tych kanarków, prowadząc do dalszego ograniczenia ich populacji. W długim okresie czasu może to doprowadzić do zaginięcia danej rasy.

Przeciwdziałanie temu polega na zestawieniu pary lęgowej na wiele miesięcy przed lęgami. Wybrane ptaki umieszcza się w sąsiadujących ze sobą klatkach, aby mogły się do siebie przyzwyczaić i nabrać zaufania do partnera. Następnie wybraną parę należy umieścić w dużej klatce lęgowej. Raz złączona i sprawdzona para powinna być zawsze trzymana razem.

 

Przygotowania do lęgu

W okresie przygotowań do lęgów należy oddziaływać na ptaki jednocześnie trzema czynnikami:

·         światłem

Aktywność płciowa kanarków w dużej mierze zależy od długości dnia świetlnego. Przed sezonem długość dnia świetlnego powinna ulec znacznemu wydłużeniu (minimum 4 godziny). Wydłużenie dnia musi przebiegać stopniowo na przestrzeni kilku tygodni. Gwałtowne zwiększenie długości dnia powoduje kłopoty z zapłodnieniem jaj.

Badania naukowe i długoletnie doświadczenia hodowlane wykazały, że optymalna długość dnia świetlnego w okresie lęgów powinna wynosić 15-17 godzin.

Najlepsze dla kanarków jest światło naturalne, gwarantujące dostęp promieni słonecznych, które umożliwią syntezę witaminy D w organizmie ptaków i znakomicie pobudzają je do lęgów. W razie jego braku należy użyć światła o pełnym zakresie fali.

Naturalne światło słoneczne może być zastąpione światłem sztucznym, odpowiadającym mu pod względem typu i długości widma. Najlepsze są lampy oznaczone symbolami true lite lub natural light emitujące światło bardzo zbliżone do słonecznego i zawierające ważne dla syntezy witaminy D promieniowanie UV.

Jeżeli decydujemy się na sztuczne oświetlenie pomieszczeń z kanarkami to czas oświetlenia i natężenie światła należy dostosować do pory lęgowej. Należy też zastosować elektroniczne urządzenia startowe, które nie tylko stopniowo zapalają i gaszą światło (chroniąc ptaki przed wystraszeniem), ale również zapobiegają jego migotaniu (co niekorzystnie wpływa na wzrok ptaka).

·         ciepłem (temperaturą)

Aktywność płciowa kanarków w dużej mierze zależy od temperatury otoczenia. Ważne jest by przed sezonem lęgowym temperatura otoczenia uległa znacznemu wzrostowi (minimum 8oC). O ile to możliwe wzrost temperatury powinien przebiegać stopniowo. Gwałtowny duży skok może spowodować szok termiczny u ptaków.

 Długoletnie doświadczenia hodowlane wykazały, że optymalna temperatura pomieszczenia w okresie lęgów powinna wynosić mniej więcej 20oC.

·         zmianą sposobu żywienia.

Przed okresem lęgowym należy skontrolować kanarkom pazurki i jeśli zajdzie taka potrzeba wówczas należy je obciąć, aby ptaki nie uszkodziły nimi później skorupek jaj.

Przed połączeniem ptaków w pary należy sprawdzić jeszcze ich stan zdrowia, upierzenie i skórę. Kanarkom ras o gęstym jedwabistym upierzeniu należy przed lęgami przyciąć upierzenie w okolicach kupra, gdyż w przeciwnym razie jaja nie będą zapłodnione.

 

Żywienie w okresie przygotowań

W okresie przygotowań do lęgów kanarki powinny otrzymywać:

·         preparaty mineralne (szczególnie wapniowe),

·         pokarm pochodzenia zwierzęcego, zawierający duże ilości białka,

·         dodatki witaminowe,

·         kiełki,

·         warzywa i owoce.

Kanarki, jako ziarnojady, należy stopniowo przyzwyczajać do przyjmowania pokarmów pochodzenia zwierzęcego (pokarm jajeczny) na długo przed rozpoczęciem sezonu lęgowego. Wprowadzenie tego pożywienia dopiero tuż przed lęgami stanowi zagrożenie dla zdrowia dorosłych ptaków .

W okresie poprzedzającym lęgi nie należy wprowadzać żadnych innowacji żywieniowych w postaci nowego rodzaju karmy, zmiany mieszanki ziaren lub jej składu, zmiany pory podawania pokarmu czy zmiany w ilościach podawanych pokarmów. Nadmiar określonych składników odżywczych jest tak samo szkodliwy dla ptaka, jak ich niedobór.  Pożywienie kanarka powinno być zatem różnorodne, ale nie można w tym zakresie przesadzać.

 

Na przebieg lęgu mają wpływ:

·         przygotowania do lęgu,

·         okres rozpoczęcia lęgów,

·         dobór kanarków do kojarzeń,

·         metoda rozmnażania,

·         warunki lęgu (klatka, gniazdo, wyściółka, temperatura, światło słoneczne, wilgotność powietrza),

Liczba lęgów w ciągu roku zależy od temperatury i wilgotności powietrza (w naturze: od temperatury i ilości opadów).

·         właściwe żywienie rodziców i młodych.

 

Metody rozmnażania:

·         hodowla monogamiczna (rozmnażanie w parach)

W hodowli monogamicznej parę kanarków utrzymuje się razem przez cały okres lęgowy. Jest to sposób najbardziej zbliżony do lęgów odbywających się na wolności. W literaturze fachowej hodowla monogamiczna jest określana zazwyczaj jako sposób wybitnie amatorski, ale wielu czołowych hodowców w kraju i na świecie powoli powraca do tej metody rozmnażania, a niektóre z licznych ras kanarków dają się rozmnażać wyłącznie przy zastosowaniu tego sposobu. Wyhodowane w ten sposób ptaki nie na ogół zachowują instynkt macierzyński i chętnie rozmnażają się również w przyszłości przy użyciu tej metody.

W hodowli monogamicznej pary dobiera się często ma wiele lat. Z jednej strony  tak dobrana para daje dużo większe gwarancje wychowania potomstwa z kolejnych lęgów niż pary zestawiane poligamicznie, a z drugiej natomiast osobniki ze związków monogamicznych na ogół nie chcą później przyjąć innego partnera.

Bezspornymi zaletami tej metody rozmnażania są prawie całkowita likwidacja agresji między dobranymi do siebie osobnikami oraz przejecie części obowiązków rodzicielskich przez samca. Wadą hodowli monogamicznej są natomiast zwiększone koszty i powiększona wielkość hodowli, gdyż każdej samiczce należy przeznaczyć oddzielnego samca. Dodatkowo istnieje niebezpieczeństwo, że samiec ,który przebywa podczas wysiadywania jaj razem z samica jest wtedy pozbawiony pokarmu jajecznego i kiełkowanych nasion ,i dlatego może stracić swoją płodność.

·         wpuszczanie samca do samicy w celu zapłodnienia jaj

Ten rodzaj hodowli daje duże możliwości eksperymentów hodowlanych i genetycznych. Wymaga to jednak sporego doświadczenia i zwiększonego nadzoru ze strony hodowcy . Pary źle zestawione nie dadzą potomstwa lub będzie ono bardzo słabe (zwiększone ryzyko przenoszenia wad genetycznych na potomstwo). Niekiedy może dochodzić też do agresji między ptakami. Istnieje też zwiększone ryzyko przenoszenia chorób. Nie ma natomiast ryzyka wyrządzenia szkód w lęgu przez samca, który w ogóle nie ma dostępu do zniesionych przez samicę jajek. Jeżeli któryś z osobników jest niepłodny, to zawsze można zastąpić go innym.

Główną wadą tej metody jest przeciążenie samic, które samodzielnie wychowują młode oraz przeciążenie samców, które zapładniają codziennie po kilka samic. Natomiast niewątpliwą zaletą tego rodzaju hodowli są niskie koszty, zwłaszcza w dużych hodowlach.Wielką zaletą tej metody jest fakt że samiec odpowiednio żywiony na pewno nie straci swojej płodności przed zakończeniem  lęgów.

·         rozmnażanie grupowe (w jednej klatce umieszcza się 1 samca z kilkoma samicami).

Jeżeli samiec jest pobudliwy wówczas nie nadaje się on do lęgów monogamicznych i grupowych.

 

Klatka lęgowa

Do lęgów najbardziej praktyczne są klatki typu skrzynkowego z ażurowym frontem i wszystkimi ścianami pełnymi.

Minimalne wymiary klatki skrzynkowej wynoszą długość  - 35 cm, szerokość - 25 cm i wysokość - 25 cm.

Przewaga tych klatek nad innymi polega na tym, że zamieszkującym w nich ptakom nie przeszkadzają zakłócenia z otoczenia, ptaki nie są wystawiane na przeciągi i nie zanieczyszczają otoczenia. W takiej klatce nawet płochliwe ptaki czują się dobrze i szybciej nabierają zaufania do swego opiekuna. Klatka skrzynkowa daje ptakom duże poczucie bezpieczeństwa i jest polecana do prowadzenia hodowli.

W klatkach lęgowych (spustowych) należy umieszczać jak najwięcej żerdek,  tak by wszystkie ptaki łącznie z tymi, które się wylęgną mogły jednocześnie siedzieć na żerdce.

Tuż przed umieszczeniem w klatce ptaków, klatki należy umyć i wyparzyć wrzątkiem.

 

Wiek

Kanarki mogą przystąpić do lęgów w wieku około 10 miesięcy. Nie mogą jednak to być ptaki zbyt stare (ponad 4-5 lat dla samic i ponad 5-7 lat dla samca).

 

Kondycja

Jedną z przyczyn kłopotów z lęgami kanarków jest ich zła kondycja. Wiele ptaków trzymanych w domu jest zatuczonych, co hamuje ich aktywność rozrodczą. Najlepszym sposobem zapobiegania zatuczeniu  jest trzymanie kanarków trzymanie ptaków w przestronnej wolierze na dworze w okresie od wiosny do jesieni.

Sezon lęgowy stanowi bardzo wielkie obciążenie dla organizmu ptaka. Dlatego też każda para hodowlana kanarków przed sezonem musi być w idealnej kondycji. Nabywanie zdrowych ptaków oraz podawanie im najlepszego pożywienia i zapewnienie bardzo dobrych warunków utrzymania stwarza warunki do osiągnięcia sukcesów hodowlanych.

 

Dobieranie w pary

Badania naukowe dowiodły, że kanarki łączone w pary tuż przed legami lepiej gniazdują niż ptaki mieszkające w parach cały czas.

Kanarki niekiedy potrafią być bardzo agresywne wobec narzuconego im partnera. Dotyczy to zarówno samców jak i samic. Dlatego przy hodowlach nierasowych lepiej jest by ptaki dobierały się w pary same, przebywając w wielogatunkowej grupie. W hodowlach rasowych osobniki należy dobierać zgodnie z zasadami genetyki.

 

Łączenie par

Zawsze samca należy wpuszczać do klatki samicy, nigdy na odwrót.

W większości przypadków już pierwszego dnia samiec zaczyna karmić samiczkę, która rozstawia skrzydła i otwiera dziób. Jest to pierwsza oznaka wzajemnej akceptacji partnera.

 

Agresja wobec partnera

Nie wszystkim kanarkom wybór partnera przychodzi łatwo. Niekiedy zdarza się, że umieszczone razem ptaki nie są w stanie przebywać ze sobą w jednej klatce, gdzie często dochodzi do walk. W takim przypadku należy natychmiast rozdzielić oba osobniki, gdyż może dojść do okaleczeń.

Osobnikami agresywnymi są z zasady samice. Często pierwszym sygnałem agresji są ostre dźwieki wydawane przez ptaki.

 

Takie agresywne kanarki należy łączyć bardzo ostrożnie z nowymi partnerami. Początkowo należy umieścić ptaki w sąsiadujących ze sobą klatkach, tak by mogły się nawzajem widzieć. Dopiero po kilku lub kilkunastu dniach, gdy nie widać żadnych oznak agresji ze strony ptaków, można spróbować umieścić je w jednej klatce. Ważne jest przy tym, aby ptaka wykazującego agresję wpuszczać do klatki osobnika pozbawionego agresji, a nie na odwrót.

Przy umiarkowanej agresji samca należy usunąć z klatki i wpuścić go znów wieczorem. Jeśli rano ptaki się parzą, a następnie znów wykazują agresję to ponownie wyciągamy samca z lęgówki. Wieczorem znów łączymy razem ptaki. Taki manewr powtarzamy aż do zniesienia trzeciego jaja.

Problem agresji występuje wówczas, gdy jeden z partnerów przejawia instynkt lęgowy, a drugi nie. Taka agresja ma charakter okresowy i utrzymuje się jedynie do momentu przejawienia przez oba osobniki instynktu lęgowego.

Znając zachowania kanarków z poprzednich sezonów lęgowych nigdy nie należy zestawiać pary lęgowej z dwóch osobników, wykazujących w przeszłości agresję. Nawet jeżeli w jakiś sposób dojdzie do lęgu to ich pisklęta będą wykazywać również silną agresję wobec przyszłego partnera.

Szczególne sposoby likwidowania agresji:

·         jeżeli samica (szczególnie młoda) nie przejawia chęci przyjęcia samca, wykazując przy tym agresję, to należy dać jej innego (jeśli to możliwe, to o innej barwie upierzenia),

·         jeżeli samica (szczególnie młoda) nie przyjmuje żadnego samca, wykazując przy tym agresję, to należy pozwolić jej znieść jaja niezapłodnione i siedzieć na nich przez 14 dni; po takim nieudanym lęgu samica zazwyczaj przyjmie samca,

·         jeżeli samica po nieudanym lęgu nie chce przyjąć samca, wykazując przy tym agresję, to należy podłożyć jej zapłodnione jaja innej samicy; po takim udanym lęgu samica zazwyczaj przyjmie samca.

 

Wpływ światła słonecznego

Doświadczenia hodowlane wykazały, że światło odbierane przez narządy wzroku kanarka oddziałuje poprzez układ nerwowy na przysadkę mózgową, będącą gruczołem dokrewnym. W wyniku takiego oddziaływania w przysadce mózgowej wzmaga się wytwarzanie hormonów, regulujących czynności innych gruczołów m.in. pobudzających gruczoły płciowe ptaków, czego objawem jest wzmożony popęd płciowy.

 

Hałas

Hałas panujący wokół klatki lęgowej bardzo niekorzystnie wpływa na ptaki. Stres, wywołany hałasem, powoduje liczne zaburzenia w organizmie ptaków (m.in. hormonalne). To z kolei niweczy efekty lęgu.

 

Gotowość do lęgów

U samców gotowość do lęgów można rozpoznać po nieustannym, bardzo głośnym śpiewie t.z. pełnym spiewie. Natomiast u samic gotowych do rozpoczęcia lęgów charakterystyczny jest nabrzmiały i wydłużony brzuch.

Z rozpoczęciem sezonu lęgowego zmienia także zachowanie ptaków. Kanarki stają się pobudzone, latają po klatce machając skrzydłami, kręcą charakterystyczne młynki, głośno i donośnie krzyczą. Samice noszą w dziobach kawałki papieru, piórka lub kawałki traw. . Te charakterystyczne gonitwy powtarzają się kilka razy w ciągu dnia i służą poprawie kondycji i osiągnięciu fizjologicznej gotowości ptaków do rozpłodu.

 

Pobudzanie do lęgów w sytuacjach specjalnych

Jeżeli samica nie przyjmuje kolejno kilku partnerów i znosi niezapłodnione jaja, na których chce siedzieć, wówczas należy jej pozwolić na taki bezowocny lęg. Po okresie inkubacji, samica porzuci jaja i zacznie na nowo ścielić gniazdo. Tym razem jednak samica z reguły już bez większych problemów przyjmie samca.

Starszym samicom, które nie akceptują swych partnerów, należy podkładać zapłodnione jaja innej samicy, tak by doprowadzić do udanych lęgów. Taki lęg rozbudza u samicy chęć odbycia kolejnych lęgów i samica chętnie akceptuje samca.

 

Gniazdo

Kanarki hodowane w niewoli budują gniazda wykorzystując pomocnicze koszyczki lęgowe. Najpraktyczniejsze są gniazda, których koszyczek wykonany jest z drutu lub tworzywa sztucznego. Można je łatwo zawiesić, umyć i zdezynfekować. Tego typu gniazda należy uzupełnić wkładką wykonaną z filcu.

Minimalne wymiary gniazda powinny wynosić:

·         średnica 8-9 cm,

·         głębokość 5 cm.

Wielu hodowców stosuje jednak większe gniazda o średnicy ponad 10 cm i głębokości 6 cm. Takie gniazda są praktyczniejsze przy większych lęgach liczących 5 i więcej piskląt.

Gniazda mogą być:

·         wewnętrzne - umieszczone w klatce

Gniazda wewnętrzne mają dwie nieocenione zalety: pierwszą, że para lęgowa chętnie w nim kopuluje, a drugą, że dorastające pisklęta nie zanieczyszczają otoczenia klatki.

·         zewnętrzne - umieszczone na zewnątrz klatki

Gniazda zewnętrzne umożliwiają łatwą obserwację i kontrolę przebiegu lęgu.

Koszyczki lęgowe zawiesza się z reguły przy tylnej ścianie w jednym z górnych rogów, zachowując odstęp 15 cm od sufitu,aby umożliwić ptaka kopulacje na gnieżdzie.. Gniazdo należy przymocować do klatki w taki sposób i w takim miejscu , aby było ono widoczne, łatwe do kontroli oraz by można je było wyjmować i ewentualnie czyścić.

Oprócz gniazda z wkładką kanarkom należy dostarczyć materiały do budowy gniazda.

Materiały do budowy gniazda:

·         skrawki bawełny,

·         małe skrawki materiałów wełnianych,

·         kawałki flaneli,

·         cienkie paski delikatnego papieru,

·         szarpie,

·         włókna sizalowe,

·         włókna konopii,

·         mech,

·         sierść,

·         lignina,

·         źdźbła trawy lub siana,

·         drobne korzenie roślin,

·         włosie zwierząt,

·         drobne i delikatne gałązki

Nie należy podawać kanarkom waty, włóczki i sznurka ,ponieważ taki materiał może zawinąć się na szyi pisklaków i spowodować uduszenie.

Materiały, służące za budulec na gniazdo, powinny być dostarczane kanarkom w nadmiarze, aby ptaki mogły samodzielnie dokonać wyboru.

Każdorazowo po ukończeniu lęgu, gniazdo  należy wyczyścić i wyparzyć, zaś cały materiał budowlany - wyrzucić lub spalić.

 

Budowa gniazda

Budową gniazda zajmuje się samiczka. To właśnie na samiczkach spoczywa cały ciężar budowy. Niektóre samce niekiedy pomagają w noszeniu materiałów na gniazdo. Tworzenie gniazda trwa od kilku do kilkunastu dni.

Jedne samice budują gniazda starannie, inne zaś mniej dokładnie, luźno. Niektóre kanarki bardzo kunsztownie wykonują swe gniazda, inne natomiast wymagają ingerencji człowieka, gdyż stale je przerabiają, wyrzucają całą wyściółkę i nigdy nie mogą doprowadzić dzieła do stanu używalności. W takim przypadku nie należy się przejmować stanem gniazda ,bo umiejętność budowy gniazda nie ma więkrzego  znaczenia na przebieg udanego lęgu.

 

Kopulacje

Oznaką gotowości  samiczki do przyjęcia partnera jest częste przesiadywanie w gniazdku lub na żerdzi podczas śpiewu samca. Z reguły samiczka przysiada na żerdce, wibruje ogonkiem, przybierając odpowiednią postawę (pochyla się i przykuca), charakterystycznym piskiem wabi i przywołuje samca, który wzlatuje nad nią, siada na jej grzbiecie, ustawia swój ogon bocznie do jej ogona i przyciska swoją kloakę do kloaki samicy. Kopulacja trwa bardzo krótko: około 1-2 sekund.

Często do pierwszych kopulacji dochodzi już w trakcie budowy gniazda.

W hodowlach monogamicznych, kiedy samiec przebywa z samicą cały czas do kopulacji dochodzi wielokrotnie w ciągu dnia, szczególnie rano i w godzinach przedpołudniowych. W hodowlach bigamicznych, gdzie na jednego samczyka przypada kilka samiczek, hodowca powinien kontrolować kojarzenia, aby nie dopuścić do więcej niż trzech kopulacji w ciągu dnia.

 

Znoszenie jaj

Samica powinna zacząć nieść jaja między 1 a 10 dniem od pierwszego pokrycia. Jeżeli zniesie wcześniej to pierwsze jajka nie będą zalężone.

Samica kanarka znosi przeciętnie 3-7 szaro-niebieskich lub jasnozielonych jaj z ciemnymi plamkami. Znoszenie jaj odbywa się rano przewaznie do godziny 9.. W normalnych warunkach samiczki znoszą codziennie po jednym jaju. Niekiedy jednak występuje dzień przerwy, a w wyjątkowych sytuacjach (młoda samiczka lub pierwszy lęg) przerwa w znoszeniu jaj może trwać dwa dni. Ostatnie jajo w odróżnieniu  od pozostałych jest zawsze jaśniejsze i nieco mniej nakrapiane, czasem też jest nieco mniejsze.

Podczas znoszenia jaja samica najczęściej podnosi się i stoi w gnieździe z otwartym dziobem. Charakterystycznie się nadyma i przy pomocy skurczy kloaki wydala jajo na zewnątrz swego organizmu. Następnie wyczerpana siada w gnieździe i odpoczywa.

Niektóre samice tak sprawnie znoszą jaja, że dla obserwatora jest to prawie niezauważalne.

 

Zabieranie jaj

U kanarków wysiadywanie jaj rozpoczyna się zwykle po zniesieniu 2-3 jaj. To powoduje, że jedne pisklęta wykluwają się wcześniej, a inne później. Pisklęta urodzone później są mniejsze, słabsze i gorzej dopominają się o jedzenie. To z kolei powoduje, że źle się rozwijają, a część z nich pada.

Należy dążyć do tego, aby wszystkie pisklęta wykluwały się w jednym dniu. W tym celu należy zabierać z gniazda kolejno znoszone jaja i podmieniać je na sztuczne, aż do momentu zniesienia trzeciego jajka.

 

Przechowywanie jaj

Zabrane z gniazd jaja kanarków należy przechowywać w przykrywanych pudełkach z przegródkami, wysłanych watą. Jaja można również przechowywać w pudełku z ziarnem. Istotne jest to, aby ułożyć je w taki sposób, aby nie mogły się ze sobą stykać. Każde jajo  należy opisać od której samicy pochodzi i kiedy zostało zniesione. Pudełko z jajami powinno być przechowywane w temperaturze pokojowej ale w suchym miejscu, ale z dala od źródeł ciepła (kaloryfery, piece, kominki, grzejniki, kuchenki). Niedopuszczalne jest również przechowywanie jaj w miejscu, gdzie operują promienie słoneczne. Jaja należy niezwłocznie podłożyć samicy, gdy tylko ta zniesie trzecie jajko. Niektórzy hodowcy twierdzą, że najlepiej jajka podkładać rankiem. Wówczas należy się spodziewać, że pisklęta wyklują się w dzień, gdy samica nie będzie spać. Nie jest to jednak żadną regułą i nie ma żadnych gwarancji, że właśnie tak się stanie.Po zniesieniu przez samicę trzeciego jaka ,podkładamy jej prawdziwe jajka a zabieramy z gniazda jajko sztuczne.

 

Sztuczne jaja

Sztuczne jaja można wykonać z modeliny, kredy lub kupić gotowe w sklepach zoologicznych.

 

Wysiadywanie jaj

Samica wysiaduje złożone w gnieździe jaja przez 13-15 dni. Długość okresu inkubacji jaj zależy od wielu czynników takich jak klatka, rodzaj gniazda, jego wyściółka, temperatura, światło słoneczne, wilgotność powietrza, pilność samiczki w wysiadywaniu jaj, ilość zniesionych jaj, okresu wietrzenia jaj itp. W literaturze fachowej opisane są przypadki udanych lęgów o inkubacjach trwających zarówno 12, jak i 18 dni.

Wysiadywanie jaj należy do samic.

Doświadczenia hodowlane wykazały, że umieszczone w jajkach zarodki wytrzymują nawet 2-godzinne ochłodzenie spowodowane nieobecnością samicy w gnieździe.

W czasie wysiadywania jaj  należy unikać zbędnego niepokojenia ptaków. Jeżeli samica jest zbyt płochliwa i w momencie gdy ktoś podchodzi do klatki schodzi z gniazda i długo nie powraca do niego, to część klatki z gniazdem należy zasłonić lub zamaskować tak, by ptak czuł się bezpiecznie.

Pomieszczenie z klatką lęgową powinno być oświetlone słabym światłem w ciągu nocy, co pozwoli samicy na powrót do gniazda, w sytuacji gdy przez nieuwagę zgasimy światło pod jej nieobecność w gnieździe lub w sytuacji, gdy ją coś spłoszy z gniazda. Delikatne nocne oświetlenie zwiększa również poczucie bezpieczeństwa i pewności siebie u ptaków.

Ważną kwestią jest również wentylacja pomieszczenia z klatkami lęgowymi. Zatęchłe, zepsute lub zgniłe powietrze jest przyczyną zamierania zarodków. Dlatego też należy regularnie wietrzyć pomieszczenia, gdzie obywają się lęgi.

Istotna jest także wilgotność powietrza. Suche powietrze jest bardzo szkodliwe dla zarodków, dla których brak wilgoci w powietrzu oznacza powolną śmierć. Jeżeli nie dysponujemy nawilżaczem, wówczas możemy w pomieszczeniu postawić jakieś duże naczynie z wodą (np. miskę) i pozwolić na jej swobodne parowanie.

Wysiadując jajka samiczka od czasu do czasu przy pomocy nóg lub dzioba odwraca je i przesuwa. Co jakiś czas sprawdza ich temperaturę lub wietrzy. Wszystkie te czynności są niezbędne dla prawidłowego rozwoju embrionów.

 

Sprawdzanie jaj

Po tygodniu od rozpoczęcia wysiadywania jaj przez samicę należy upewnić się, czy jaja nie są uszkodzone i czy rozwijają się w nich zarodki. Jaja zabieramy w momencie, gdy samica schodzi z gniazda. Uszkodzone jaja usuwamy, a pozostałe prześwietlamy żarówką. Każde jajko chwytamy kciukiem i palcem wskazującym w ten sposób, aby palce znajdowały się na przeciwległych wierzchołkach jaja. Trzymając jajko w pozycji pionowej powoli zbliżamy je do żarówki, ale tak by jej nie dotknąć. Cały czas patrzymy na jajko. Jajka nie płodne są całkowicie przezroczyste,a jajka płodne są ciemne.

Sprawdzanie jaj trzeba dokonać natychmiast po ich wyjęciu z gniazda, tak aby trwało to nie dłużej niż kilka minut. Dłuższa nieobecność jaj w gnieździe zaniepokoi samicę. Aby cała operacja trwała krócej jajka z gniazda można wyjąć razem z gniazdem.

Doświadczeni hodowcy potrafią rozróżnić jaja niezapłodnione od zapłodnionych po wyglądzie zewnętrznym.

 

Jaja niezapłodnione

Niekiedy niezapłodnione, czyste jaja pojawiają się przy sprawdzaniu nawet wtedy, kiedy dochodzi do prawidłowo wyglądającego parzenia samicy.

Przyczyny niezapłodnionych jaj w lęgu są bardzo różnorodne:

·         samiec jest niepłodny, źle przygotowany do lęgów

·         niewłaściwy wiek ptaków (ptaki zbyt młode lub zbyt stare),

·         niewłaściwy proces żywienia w okresie przygotowań do lęgów

O       żywienie niskokaloryczne, ubogie w białko, witaminy i składniki mineralne,

O       żywienie wysokokaloryczne, z nadmierną ilością białka, witamin i składników mineralnych,

O       długotrwałe żywienie proteinami,

O       brak kiełków w pożywieniu.

·         złe kojarzenia (niewłaściwy dobór kanarków w pary),

·         zbyt szybkie połączenie ptaków,

·         niewłaściwy stan fizjologiczny ptaków (ptaki zapasione, chore lub pierzące się),

·         obfite i długie upierzenie ptaków,

·         zbyt długie przerwy w wysiadywaniu jaj (trwające po kilka godzin),

·         zabrudzenia jaj odchodami samicy,

·         zanieczyszczone powietrze w pomieszczeniu z klatką,

·         stęchlizna.

Jeżeli okaże się, że wszystkie jaja są niezalężone, to należy samicy siedzieć na nich 14 dni, a potem na kilka dni zabrać gniazdo. Następnie, kiedy samiczka zaczyna wić gniazdo cały cykl zaczynamy od nowa.

 

Zamieranie zarodków

Zamieranie zarodków polega na tym, że żółtko jajka  nie zawiera dostatecznej ilości składników pokarmowych i innych czynników potrzebnych do rozwoju zarodka, albo zarodek jest na tyle słaby, że nie jest w stanie czerpać składników z żółtka.

Przyczyny zamierania zarodków w jajach:

·         niewłaściwy dobór ptaków do kojarzeń,

·         niewłaściwa pielęgnacja ptaków przed okresem lęgowym,

·         nieodpowiednie żywienie ptaków w okresie lęgowym (niska zawartość protein),

·         nieodpowiednie żywienie w okresie gniazdowania .

·         nieodpowiednie warunki lęgowe (temperatura, wilgotność powietrza, światło słoneczne),

·         przeciążenie lęgami (np. dokonywanie czterech lęgów w jednym roku),

·          

·         brak higieny w klatkach,

·         odwodnienie jaj,

·         mały dostęp powietrza (jaja nie wietrzone),

·         zanieczyszczone powietrze w pomieszczeniu z klatką,

·         stęchlizna,

·         zabrudzone jaja

Brudne jaja, zanieczyszczone zwykle odchodami samicy mają pozatykane pory w skorupkach, wskutek czego nie dochodzi do wymiany powietrza z otoczeniem.

·         uszkodzenie jaj (np. uszkodzenie skorupki pazurkiem),

·         niewłaściwe warunki gniazdowania

Gniazda kanarków powinny być takie, aby samica mogła ogrzać jednocześnie wszystkie jajka i miała dostęp do każdego z nich, aby móc je odwracać. Gniazda głębokie nie nadają się dla kanarków.

·         zaziębienie jaj

Do zaziębienia jaj dochodzi gdy samica zbyt długo lub zbyt często przebywa poza gniazdem. Zazwyczaj do zaziębienia jaj dochodzi w pierwszych dniach wysiadywania.

·         inwazje pasożytów, gnieżdżących się w gnieździe.

 

Kąpiele a lęgi

W trakcie wysiadywania jaj samica powinna mieć stałą możliwość korzystania z kąpieli. Zapobiega to przesuszaniu jaj, ich odwodnieniu i zamieraniu zarodków.

Kąpiele samiczki są bardzo korzystne zwłaszcza pod koniec okresu wysiadywania. Wilgotna samiczka siadając na jajkach nawilża je, ułatwiając w ten sposób pisklęciu przebicie zmiękczonej skorupki.

 

 

Pławienie (spławianie) jajek

Niektórzy hodowcy w celu sprawdzenia czy w jajkach są żywe embriony stosują pławienie. Pławienie jajek polega na krótkotrwałym zanurzeniu ich w ciepłej wodzie (o temperaturze ciała samicy kanarka czyli ok. 40-42oC). Czas trwania pławienia nie może przekroczyć kilkunastu sekund. Jajeczka z żywymi pisklętami pływają i drgając, powodują falowanie powierzchni wody. Jajka z obumarłymi zarodkami stoją czubkami do góry (z wody wynurza się część jajeczka).

Pławienie jajek można przeprowadzić po 10 dniu wysiadywania.

Spławione jajka delikatnie należy wytrzeć wacikiem i włożyć do gniazda.

 

Klucie piskląt

Pisklęta wykluwają się same, bez pomocy samicy.

 

Pisklęta

Pisklęta przychodzą na świat okryte rzadkim, długim puchem. Ich oczy są zamknięte, a przewody słuchowe zarośnięte. Mają duże, żółte zajady i intensywne, czerwone wnętrze dzioba. Ciężar piskląt wynosi zaledwie 1,2-1,8 grama.

Pisklęta odmian białych, żółtych, izabelowatych i czerwonych mają jasną żółtawą lub różową skórę i biały puch, a odmian zielonych, szarych, brunatnych i łaciatych - ciemną skórę i szary puch. Charakterystyczną cechą izabelowatości jest czerwona barwa oczu, prześwitująca przez skórę powiek.

Zaraz po wykluciu i wyschnięciu pisklęta są zdolne do przyjmowania pokarmu. Przez pierwszych pięć dni pisklęta leżą w pozycji embrionalnej z szyją wyciągniętą w kierunku brzucha. Po czterech dniach pojawiają się u piskląt pierwsze zalążki piór (tzw. rurki) na skrzydłach, a po 5-6 - na tułowiu, głowie i brzuchu. Po 7-8 dniach młode samodzielnie wydalają odchody poza gniazdo. Młode opierzają po około 2 tygodniach. Czwartego lub piątego dnia pisklęta zaczynają otwierać oczy. Otwory powiekowe są wąskie i dopiero w 8-9 dniu zaokrąglają się. Do 10 dnia życia młode mają opóźniony refleks i dopominają się o pokarm dopiero po dotknięciu przez samicę. Po 12 dniach pisklęta utrzymują już stałą temperaturę ciała i samica nie musi ich ciągle ogrzewać. Ich waga wynosi wówczas ok. 10 gram.

W czasie rozwoju pisklęta zmieniają swą termoregulację. Stała temperatura ciała uzyskiwana jest dzięki termoregulacji chemicznej i fizycznej (regulacja wytwarzania ciepła). U piskląt zaraz po wykluciu termoregulacja nie jest doskonała i są one bardzo wrażliwe na wahania temperatury. Dopiero po 12 dniach młode są w stanie utrzymać stałą temperaturę ciała.

Młode opuszczają gniazdo po 14 dniach, choć jeszcze przez ok.10dni pozostają w klatce razem z rodzicami. Pisklęta karmione dłużej  są bardziej żywotne i zdrowsze od piskląt zabranych wcześniej od samicy.

Młode kanarki oddzielamy od rodziców gdy już samodzielnie pobierają pokarm, a na ich głowach nie widać już puchu.

Dopiero po około 22 –26 dniach młode kanarki staja się w pełni samodzielne i można je rozdzielić od rodziców i wsadzić do osobnej klatki.

 

Karmienie piskląt

Wyklute pisklęta mają w swoich maleńkich organizmach zapas pokarmu na 24 godziny. Są prawie nagie, ślepe i całkowicie zdane na opiekę rodziców. Samica karmi je, podając dobrze nadtrawiony pokarm wprost do dziobów oraz usuwa ich odchody.

Kanarki karmią swe pisklęta pokarmem z wola zmieszanym ze śliną i lekko przetrawionym. Karmiący ptak poprzez kilkukrotne poruszenie głową na bok zwraca część kaszowatej wydzieliny z wola do dzioba, a następnie wkłada swój dziób do dzioba pisklęcia i wtłacza pokarm bezpośrednio do jego gardzieli.

Od pierwszego dnia życia piskląt zaczynamy podawać pokarm pochodzenia zwierzęcego, zawierający duże ilości białka niezbędne do ich wzrostu np. mieszankę jajeczną, zmieniając porcje 4-5 razy dziennie. Uzupełnienie diety stanowią skiełkowany rzepik oraz dodatki witaminowe i mineralne. Ptakom należy podawać również ziarno.

Niekiedy zdarza się, że samica wykazuje silną inercję i cały czas siedzi na gnieździe, w ogóle nie karmiąc piskląt. W takiej sytuacji należy regularnie spędzać ją z gniazda, najlepiej dotykając ją delikatnie małym patykiem. Takie działanie zmusza samicę do zmiany do zmiany swych nawyków.

Po opuszczeniu gniazda obowiązek karmienia piskląt spoczywa głównie na samcu, gdyż samica przygotowuje się na ogół do kolejnego lęgu.

 

Szczególne sytuacje związane z karmieniem

Niektóre samice wcale nie chcą karmić piskląt. W takiej sytuacji chcąc należy podjąć działania mające na celu utrzymanie młodych piskląt przy życiu. Istnieją dwa sposoby karmienia zastępczego:

·         jeżeli samica nie wykazuje od początku jakichkolwiek przejawów troski o swe potomstwo mimo, że od czasu do czasu zganiamy ją z gniazda, to praktycznie jedynym sposobem ocalenia piskląt jest ich odebranie wyrodnej matce i podłożenie innej samicy, która wychowuje własne pisklęta najlepiej w tym samym wieku (1-2 dniowe),

·         jeżeli samica karmi pisklęta przez kilka dni, a następnie porzuca je i rozpoczyna przygotowania do nowego lęgu wtedy jeżeli nie ma możliwości przełożenia piskląt inne samicy, można pokusić się o samodzielny wychów piskląt. Przygotowujemy specjalną karmę dla piskląt i przy pomocy strzykawki, pipety lub kroplomierza karmimy pisklęta regularnie co 2 godziny. Pokarm należy wkładać głęboko do wnętrza gardła. Tylko w odpowiedzi na takie lekkie podrażnienie gardła pojawia się u piskląt odruch połykania.

Karma dla piskląt:

O       ugotowane na twardo żółtko ucieramy z tartą bułką (najlepiej grubo startą) w proporcji 1 do 2. Następnie dodajemy trochę mleka aby otrzymać płynną masę.

O       z ugotowanego na twardo jajka ucieramy białko i żółtko w proporcji 2 do 1, następnie dodajemy tartą marchew i jabłko oraz niewielką ilość maku i dodatków mineralnych.

Niektórzy hodowcy sugerują też do karmy dla piskląt dołączyć dodatek ludzkiej śliny.

W sklepach zoologicznych są w sprzedaży gotowe pokarmy do karmienia piskląt np. ZuPreem-Embrace lub Nutribird A21.

 

Kamienie kanarków mozaikowych w trakcie lęgów

Zarówno rodzicom, jak i młodym pisklętom w trakcie lęgów nie należy podawać karotemu. Pisklęta mogą go otrzymywać dopiero po skończeniu 6 tygodni życia. Ponadto odmiany mozaikowe w sezonie lęgowym nie powinny spożywać rzepiku (zarówno w mieszance, jak i w formie kiełków). Suchy rzepik można zastąpić jakąś mieszanką lęgową a do kiełkowania można użyć pszenicy, murzynka i fasoli mungo. Z lęgowej diety kanarków mozaikowych należy eliminować także zielonki. Dopiero w 7 tygodniu życia można zacząć podawać pisklętom karoten, rzepik i wszystkie zielonki. Zaś dorosłe ptaki można karmić tymi produktami dopiero po zakończeniu sezonu lęgowego.

 

Zgony kilkudniowych piskląt

Niekiedy kilkudniowe pisklęta padają bez wyraźnej przyczyny. Zgony najczęściej dotyczą 1-3 dniowych piskląt.

Najczęstsze przyczyny zgonów piskląt:

·         infekcje bakteryjne,

·         słaba genetyka rodziców,

·         błędy żywieniowe.

 

Obrączki

Obrączkowanie piskląt winno odbyć się szóstego lub siódmego dnia. Obrączkę zakłada się pisklęciu na prawą nóżkę.

Nowe obrączki są zwykle błyszczące lub jaskrawe i niektórzy  rodzice piskląt porządkując gniazdo, próbują usunąć je z gniazda, traktując je jako coś obcego. Aby temu zapobiec należy założone obrączki okleić lub pomalować, tak by nie zostały zauważone przez rodziców. Do oklejenia obrączki można użyć kolorowej izolacji elektrycznej, innej taśmy klejącej lub barwnej okleiny. Malowanie obrączki należy przeprowadzić przy pomocy nietoksycznej farby (najlepiej w kolorze nóżki pisklęcia), którą później łatwo będzie można zmyć z obrączki.

Doświadczenia hodowlane wykazały, że obrączki najlepiej zakładać pisklętom późnym wieczorem, tuż przed zgaszeniem światła na noc.

 

 

Higiena gniazda

Za higienę gniazda w pierwszych dniach po wykluciu się piskląt odpowiadają ich rodzice (głównie matka), później odpowiedzialność ta spada na hodowcę. Jeżeli młode nie wypróżniają się poza gniazdo, lecz ich odchody wpadają do jego wnętrza wówczas należy wyciągnąć pisklęta i przebudować nieco samo gniazdo, tak by podnieść nieco jego podłoże, zmniejszając tym samym tzw. zagłębienie gniazdowe. Na spód gniazda należy podłożyć trochę materiału wypełniającego, tak by głębokość gniazda odpowiadała długości wyprostowanych nóżek piskląt.

Dodatkowo, aby podnieść poziom higieny w gnieździe należy je wyścielać jakimś materiałem chłonącym wilgoć np. chusteczką higieniczną lub papierem toaletowym. Materiał ten można wymieniać wielokrotnie w trakcie jednego lęgu np. codziennie.

 

Problemy lęgowe

Niekiedy samica początkowo dobrze dba o młode, ale po kilku dniach czyni przygotowania do kolejnego lęgu. Takie sytuacje zdarzają się szczególnie przy monogamicznej i grupowej metodzie rozmnażania. W takiej sytuacji należy natychmiast odizolować samca, aby samica nie mogła nawet słyszeć  jego śpiewu. Jeżeli taki zabieg nic nie pomoże i samica nadal nie chce karmić piskląt, wówczas należy przełożyć je do innej samicy lub pozwolić samcowi na pokrycie niesfornej samicy i wychów młodych samodzielnie przez samca. Następne lęgi taka samica powinna odbywać już bez obecności samca, samodzielnie wychowując młode.

 

Rozdzielanie młodych od rodziców

Po około 20 dniach pisklęta podejmują pierwsze próby samodzielnego jedzenia. Nie należy jednak zbyt szybko dążyć do ich pełnej samodzielności, gdyż młode są jeszcze przez  5-10 dni karmione przez rodziców. Im później pisklęta opuszczą gniazdo, tym lepiej będą odchowane przez rodziców.

Młode kanarki stają się w pełni samodzielne dopiero po skończeniu  22-25 dni a nieraz i dłużej. Wówczas można je odłączyć od rodziców i przenieść do osobnej klatki.

Nie należy też odkładać w czasie oddzielania młodych, gdyż z jednej strony w trakcie przygotowań do kolejnego lęgu  samica może zacząć   znosić niezapłodnione jajka, może także wykazywać agresję wobec swego potomstwa,  młode kanarki często zaglądają do nowo budowanego gniazda, brudzą je, a nawet mogą rozbić złożone przez samiczkę jaja.

 

Odsadzone pisklęta

Zaraz po odsadzeniu piskląt od rodziców należy uważnie obserwować ich zachowanie. Bardzo dobrze jest umieścić je razem ze starszymi ptakami z innych lęgów. Młode szybko się uczą podpatrując starsze ptaszki.

Jeszcze co najmniej przez 2 tygodnie po odsadzeniu młode muszą otrzymywać ten sam pokarm, który miały w klatce lęgowej.

Młode kanarki należy przesadzić do dużej klatki wylotowej, gdzie będą mogły nauczyć się fruwać.

W nowej klatce należy zwracać szczególną uwagę na higienę, gdyż młode ptaki są bardzo podatne na wszelkie choroby.

 

Problemy po odsadzeniu piskląt

Jeżeli młode pisklęta po odsadzeniu od rodziców nie pobierają samodzielnie pokarmu, są apatyczne i osowiałe, wówczas należy wpuścić do nich samca, który je nakarmi i nauczy jeść.

 

Segregacja piskląt

Odsadzone pisklęta należy możliwie szybko posegregować. Segregacji dokonuje się ze względu na:

·         rasę

Podział piskląt ze względu na rasę obejmuje:

O       ruchliwość ptaków

Jeżeli hodujemy kanarki ras bardzo ruchliwych (np. bordery, miniatury hiszpańskie) to oddzielamy je od ptaków ras apatycznych (np. norwik, kanarki kędzierzawe).

O       wielkość (długość)

Nie należy dopuszczać, aby przebywały razem pisklęta ras dużych (np. lancashire, yorkshire) i małych (np. gloster, hoso, rheinlander).

O       upierzenie

Pisklęta o skromnym upierzeniu (np. garbusy włoskie) należy oddzielać od piskląt dobrze upierzonych (np. norwik).

·         barwę upierzenia

Barwa upierzenia ptaków warunkuje odpowiednią dietę i ewentualne podawanie dodatkowych barwników. Dlatego też młode pisklęta dobrze jest posegregować kolorystycznie.

·         płeć

Jeżeli uda się rozróżnić płeć młodych piskląt to należy oddzielić samczyki od samiczek. Samczyki można do czasu osiągnięcia przez nie dojrzałości płciowej trzymać razem.

·         zachowania szczególne

Do szczególnych zachowań piskląt zalicza się:

O       agresję

Pisklęta agresywne należy izolować i trzymać pojedynczo.

O       osowiałość, apatyczność

Osowiałość piskląt może być oznaką rozpoczynającej się choroby lub efektem braku umiejętności samodzielnego pobierania pokarmu (jedzenia lub picia). Takie ptaki należy odizolować od reszty i uważnie obserwować, by w razie konieczności szybko interweniować.

Głodne lub spragnione ptaki musimy sami dokarmiać lub na jakiś czas złączyć ponownie z rodzicami (chociażby z ojcem).

·         śpiew

Jeżeli hodujemy kanarki ras śpiewających to należy dzielić je ze względu na umiejętności wokalne.

 

Ocena ptaków hodowlanych

Po każdym lęgu należy dokonywać oceny i selekcji ptaków hodowlanych. W małych hodowlach liczących kilka czy kilkanaście par lęgowych ocenę ptaków można odłożyć na zakończenie sezonu lęgowego.

Z dalszej hodowli eliminujemy samice:

·         agresywne,

·         nie wykazujące instynktu macierzyńskiego,

·         źle wysiadujące jaja (np. robiące długie przerwy w wysiadywaniu lub nie wietrzące jaj),

·         znoszące niezapłodnione jaja,

·         doprowadzające do zamierania zarodków (np. brudzenie jaj odchodami),

Z dalszej hodowli eliminujemy samce:

·         agresywne,

·         nadpobudliwe,

·         niezapładniające.

 

Zakończenie lęgów

Każdorazowo, po ukończeniu lęgu, pomocniczy koszyczek lęgowy należy oczyścić, wyparzyć i zdezynfekować, a materiał budowlany spalić lub zutylizować. Ostateczna  ocena pary lęgowej następuje na jesień gdy młode ptaki się spierzą i możemy ocenić ich jakoś po każdej parze hodowlanej.Wtedy w pełni możemy ocenić przydatność każdej pary hodowlanej do następnych lęgów.

 

Karmienie piskląt po odsadzeniu

Pod koniec pierwszego  miesiąca życia młode zdolne są do jedzenia suchego rzepiku i innych ziaren, gdyż samodzielnie dają sobie radę z łuskaniem ziaren. Do tego czasu powinny otrzymywać pokarm miękki w postaci mieszanki jajecznej lub pokarmu nabiałowego. Zmiana pokarmu z miękkiego na twardy powinna następować stopniowo, gdyż może wywołać u ptaków zaburzenia w trawieniu.